Gümrükte El Konulan Eşya Nasıl Geri Alınır? İade ve Teminat Süreçleri 2026
- 3 Şub
- 2 dakikada okunur
Gümrükte El Konulan Eşya Nasıl Geri Alınır? Gümrükte eşyaya el konulması, ithalatçı firma için sadece finansal bir kayıp değil, aynı zamanda üretim bandının durması veya taahhütlerin gecikmesi demektir. Ancak gümrük hukuku, haklı nedenlerin ispatı veya belirli teminatların sunulması halinde eşyanın iadesine imkan tanır. Peki, süreç nasıl işler ve eşyanızı en hızlı nasıl kurtarabilirsiniz?
1. Eşyaya Neden El Konuldu? (Durum Tespiti)
İade stratejisi, el koymanın hukuki dayanağına göre değişir:
İdari Nedenler (4458 Sayılı Kanun): Eksik belge, yanlış kıymet beyanı veya teknik düzenlemelere (TSE, TAREKS) aykırılık.
Adli Nedenler (5607 Sayılı Kanun): Kaçakçılık şüphesiyle Cumhuriyet Savcılığı talimatıyla yapılan el koymalar.
2. Gümrükte El Konulan Eşya Nasıl Geri Alınır? Adım Adım Eşyayı Geri Alma Prosedürü
A. İdari İtiraz ve Dava Yolu
Gümrük idaresinin kararına karşı 15 gün içinde üst makama itiraz edilmelidir. İtirazın reddi halinde İdare Mahkemesi’nde açılacak bir "İptal Davası" ve "Yürütmenin Durdurulması" talebi, eşyanın dava sonuna kadar yediemin olarak size teslim edilmesini sağlayabilir.
B. Teminatla Eşyanın Teslim Alınması (En Hızlı Yol)
Eşyanın gümrükte bekleyip değer kaybetmesini istemiyorsanız, "Teminatla Teslim" mekanizması hayat kurtarıcıdır.
3. Kaçakçılık Soruşturmasında Eşyanın İadesi
Eğer eşya 5607 Sayılı Kanun kapsamında adli emanete alındıysa:
Mülkiyetin İspatı: Fatura, ödeme belgesi ve sözleşmelerle eşyanın yasal yollardan edinildiği kanıtlanmalıdır.
Beraat veya Takipsizlik: Davanın beraatle sonuçlanması durumunda eşya veya yatırılan teminat derhal iade edilir.
Tasfiye Riski: Eşya bozulabilir nitelikteyse gümrük idaresi tarafından hızla tasfiye edilebilir. Bu durumda dava kazanıldığında eşyanın o günkü bedeli nakit olarak iade alınır.
4. Süreleri Kaçırmayın: 30 Gün Kuralı
Hakkında iade kararı verilen eşyanın, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde geri alınması gerekir. Bu süre zarfında geri alınmayan eşya için tasfiye süreci başlar ve mülkiyet kamuya geçer.
Lires Stratejik Tavsiyesi: Gümrükte el konulan eşyanın iadesi talebinde bulunurken yapılacak en küçük usul hatası (yanlış makama başvuru, süreyi kaçırma vb.) mülkiyetin kaybına yol açabilir. Bu süreçte hem gümrük müşavirliği deneyimi hem de idari yargı uzmanlığının bir arada kullanılması şarttır.
Sıkça Sorulan Sorular: Gümrükte El Konulan Eşyanın İadesi
1. Gümrükte el konulan eşyamı geri almak için ne kadar sürem var?
Eşyaya el koyma kararı bir idari işleme dayanıyorsa, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde üst makama itiraz etmeniz gerekir. Eğer adli bir soruşturma (5607 Sayılı Kanun) varsa, mahkeme süreci boyunca her aşamada avukatınız aracılığıyla iade talebinde bulunabilirsiniz. Karar kesinleştikten sonra eşyayı geri almak için ise 30 günlük bir süreniz vardır.
2. Mahkeme sonuçlanmadan eşyamı gümrükten çekebilir miyim?
Evet, "Teminatla Teslim" yöntemiyle bu mümkündür. Eşyanın gümrüklenmiş değerine eşit bir teminat (nakit veya banka teminat mektubu) sunarak, davanın sonucunu beklemeden eşyanızı gümrükten çekip ticari faaliyetlerinizde kullanabilirsiniz.
3. El konulan eşya gümrükte bozulursa veya satılırsa ne olur?
Eğer eşya çabuk bozulacak nitelikteyse gümrük idaresi tarafından tasfiye (satış) edilebilir. Dava sonucunda haklı olduğunuz kanıtlanırsa, eşyanın satışından elde edilen bedel, yasal faiziyle birlikte tarafınıza nakit olarak iade edilir.
4. Eşyanın iadesi reddedilirse ne yapmalıyım?
İdari itirazınız reddedilirse, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Vergi Mahkemesi veya İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkınız bulunur. Bu aşamada "Yürütmenin Durdurulması" talepli dava açmak, eşyanın tasfiyeye girmesini engellemek için kritiktir.
5. Avukat tutmak zorunda mıyım, kendim başvurabilir miyim?
Şahsen başvuru hakkınız olsa da gümrük mevzuatı teknik terimler ve katı sürelerle doludur. Yapılacak bir usul hatası (yanlış mahkemeye başvuru gibi) geri dönüşü imkansız hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle gümrük hukukunda uzman bir danışmanlık desteği almanız şiddetle önerilir.
Yorumlar