Deri ve Deri Mamülleri İthalat Rehberi: Gereken Evraklar ve Mevzuat 2026
- 20 saat önce
- 2 dakikada okunur
Dünya moda ve sanayi trendlerinde vazgeçilmez bir yere sahip olan deri ve deri mamülleri sektörü, Türkiye’nin dış ticaret hacminde stratejik bir paya sahiptir. "Deri ithalatı mevzuatı", "Ayakkabı ithalatında ek mali yükümlülük" ve "İTKİB kayıt belgesi" gibi konular, operasyonel süreçlerin temelini oluşturmaktadır. Özellikle sürdürülebilir üretim ve izlenebilirlik kriterlerinin ön plana çıktığı 2026 yılında; ham deriden mamül eşyaya kadar uzanan süreçte, gümrük vergileri ve teknik düzenlemeler maliyet yönetimini doğrudan etkilemektedir. Lires Gümrük ve Hukuk Danışmanlığı olarak, sektörün ana fasıllarını ve ithalatta dikkat edilmesi gereken kritik eşikleri sizler için analiz ettik. Deri ve Deri Mamülleri İthalat.
1. Fasıl Bazlı Sınıflandırma ve Vergilendirme Dinamikleri
Deri sektörü, işlenmişlik düzeyine ve kullanım amacına göre Türk Gümrük Tarife Cetveli'nde (TGTC) üç ana fasılda ve özel bir ayakkabı pozisyonunda toplanır:
41. Fasıl: Ham ve İşlenmiş Deriler
Bu fasıl, postlar ve derilerin ham hallerinden (yünlü/yünsüz) "crust" veya bitmiş deri haline gelene kadarki süreci kapsar.
Vergi Boyutu: Ham deriler genellikle sanayi girdisi olduğu için düşük vergi oranlarına tabidir. Ancak işlenmiş derilerde menşe ülkeye göre değişen oranlar uygulanır.
Kritik Belge: Veteriner kontrollerine tabi olabilir (Health Certificate).
42. Fasıl: Deri Eşya, Saraciye ve Çantalar
Deri giyim eşyaları, çantalar, cüzdanlar ve kemerler bu fasılda sınıflandırılır.
Vergi Boyutu: Yerli üretimi korumak adına bu fasıldaki ürünlerin çoğuna yüksek oranlı İlave Gümrük Vergisi (İGV) uygulanmaktadır.
Belgeler: A.TR veya Menşe Şahadetnamesi (İGV muafiyeti veya tespiti için hayati önem taşır).
43. Fasıl: Postlar, Kürkler ve Suni Kürkler
Gerçek kürkler ve bunların mamülleri bu gruptadır.
Vergi Boyutu: Lüks tüketim kapsamında değerlendirildiği için yüksek vergi oranlarının yanı sıra bazı ürünlerde Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) riski barındırabilir.
6403 Tarife Pozisyonu: Deri Ayakkabılar
"Yüzü deri, tabanı kauçuk, plastik veya suni kösele olan ayakkabılar" bu özel kod altında izlenir.
Özellik: Sektörün en hassas kalemidir. Hem İGV hem de miktar bazlı (çift başına) gözetim uygulamaları yoğundur.
2. İTKİB Kayıt Belgesi ve Referans Fiyat Uygulaması
Deri ve ayakkabı ithalatında en büyük maliyet kalemi ve denetim mekanizması Kayıt Belgesi uygulamasıdır.
Kayıt Belgesi Nedir? İthalat işlemlerinden önce İTKİB (İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri) üzerinden alınan, eşyanın miktar ve kıymet bilgilerinin beyan edildiği elektronik belgedir.
Referans Fiyat (Gözetim): İTKİB, yerli üreticiyi korumak amacıyla ithal ürünler için bir referans fiyat (eşik fiyat) belirler. Örneğin; bir ayakkabının gerçek fatura bedeli 10 USD olsa bile, İTKİB referans fiyatı 20 USD ise, kayıt belgesi bu miktar üzerinden düzenlenir.
Vergiye Etkisi: Gümrük idaresi, kayıt belgesindeki bu fiktif fiyatı "gözetim uygulaması" kapsamında değerlendirerek vergileri bu matrah üzerinden tahsil edebilir (veya fark tutar için teminat isteyebilir).
3. Deri ve Deri Mamülleri İthalat Aşamasında İstenen Belgeler ve Denetimler
Deri mamülleri ithal ederken gümrükte aşağıdaki "barikatlar" ile karşılaşılması muhtemeldir:
TAREKS (Teknik Düzenlemeler Rejimi): Ayakkabı ve deri eşyalarda "Denetim Tebliği" uyarınca; azo boyar maddeler, fitalat ve ağır metaller yönünden numune alınarak analiz yapılır.
Health Certificate (Sağlık Sertifikası): Özellikle ham post ithalatında, hayvan hastalıkları riskine karşı ihracatçı ülke makamlarından alınması zorunludur.
CITES Belgesi: Nesli tehlike altında olan hayvanların derilerinden (timsah, yılan vb.) yapılan ürünler için bu uluslararası belgenin ibrazı şarttır.
Menşe İspat Belgeleri: İGV oranlarından etkilenmemek adına eşyanın gerçek menşeini kanıtlayan belgeler (Form A, Menşe Şahadetnamesi) doğruluğu teyit edilerek sunulmalıdır.
Lires Uzman Görüşü
Deri sektörü ithalatı, sadece vergi ödemek değil, karmaşık bir gözetim ve referans fiyat labirentinde doğru yolu bulmaktır. Özellikle PU (Poliüretan) içeren suni deri mamüllerinin gerçek deri ile karıştırılması, tarifede yanlış fasıl beyanına ve ağır cezalara yol açabilir.
Yorumlar