Otomotiv Yedek Parça İthalatı TSE ve TAREKS Denetimi: Eksiksiz Uygulama Rehberi 2026
- 5 gün önce
- 3 dakikada okunur
Otomotiv yedek parça ithalatı yapmak, sadece doğru ürünü bulmak değil, gümrükteki TSE denetimi ve TAREKS labirentinden sağ çıkabilmektir. Yanlış bir beyan, eksik bir E-İşareti veya güncelliğini yitirmiş bir Tip Onay Belgesi nedeniyle gümrükte bekleyen her konteyner; firmanız için katlanan ardiye maliyetleri ve kaçırılan satış fırsatları demektir. Türkiye'nin ithalat rejimindeki en sıkı denetimlerden biri olan otomotiv yan sanayi süreçlerinde, "deneme yanılma" yöntemiyle ilerlemek büyük bir finansal risktir.
1. Yedek Parça İthalatında Temel Kural: TAREKS Nedir?
Dış ticarette risk esaslı kontrol sistemi olan TAREKS, otomotiv parçalarının güvenliğini denetlemek için kullanılır. İthal etmek istediğiniz ürünün GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) numarası, Ürün Güvenliği ve Denetimi (ÜGD) tebliğleri kapsamındaysa, sistem sizi doğrudan TSE denetimine yönlendirebilir.
Denetim Kapsamındaki Kritik Parçalar:
Fren sistemleri ve balatalar
Aydınlatma grupları (Farlar, sinyaller)
Emniyet kemerleri ve hava yastıkları
Lastikler ve jantlar
Camlar ve aynalar
2. TSE Denetim Süreci Nasıl İşler?
Yedek Parça İthalatı TSE Denetimi süreç genellikle dijital başvuru ile başlar ancak fiziki muayene ile devam eder.
Başvuru: TAREKS üzerinden yapılan başvurunun ardından dosya TSE uzmanına atanır.
Belge Kontrolü: Ürüne ait E-İşareti (E-Mark), L-İşareti veya ilgili kapsam belgeleri incelenir.
Fiziki Muayene: Gümrüklü sahada ürünlerin üzerindeki markalamalar, etiketler ve teknik bilgiler kontrol edilir.
Numune Alımı: Eğer ürünün uygunluğuna dair şüphe oluşursa veya mevzuat gerektiriyorsa, laboratuvar testi için numune alınabilir.
3. En Sık Yapılan Hatalar ve "Kırmızı Hat" Riskleri
Birçok ithalatçı, sadece fiyat odaklı hareket ederken teknik detayları atlıyor. İşte süreci kilitleyen hatalar:
Markalama Eksikliği: Ürünün üzerinde üretici markası, onay numarası veya menşei bilgisi basılı (kabartma veya silinmez baskı) olmalıdır. Sadece kutu üzerindeki etiket yeterli olmayabilir.
E-İşareti Geçersizliği: Avrupa standartlarına uygunluğunu gösteren "E" işaretinin, güncel regülasyonlara (Örn: R90, R37) uygun olması şarttır.
GTİP Yanlışlığı: Denetimden kaçmak için farklı bir tarife kullanmak, gümrük müşavirliğinde "kaçakçılık" suçlamasına kadar varan riskler doğurur.
4. İthalat Öncesi Kontrol Listesi (Checklist)
Gümrüğe malınız gelmeden önce şu soruları tedarikçinize mutlaka sorun:
Kontrol Noktası | Gereklilik |
Teknik Çizimler | Ürüne ait detaylı teknik çizimler mevcut mu? |
Test Raporları | Akredite laboratuvarlardan alınmış güncel raporlar var mı? |
Tip Onay Belgesi | Üreticinin sahip olduğu Tip Onay (Type Approval) belgeleri geçerli mi? |
Ambalaj | Ürünlerin ambalajında Türkçe uyarılar ve ithalatçı bilgileri yer alıyor mu? |
Sonuç: Uzman Desteği Neden Şart?
Otomotiv yan sanayi ithalatı, sadece bir "ticaret" değil, aynı zamanda bir "mevzuat yönetimi" işidir. TSE denetimlerinde yaşanan bir günlük gecikme dahi ardiye ve demoraj masraflarını katlayabilir.
Lires Gümrük Danışmanlığı olarak, otomotiv sektöründeki derin tecrübemizle ürünlerinizin TAREKS ve TSE süreçlerini profesyonelce yönetiyor, riskleri minimize ediyoruz.
Yedek Parça İthalatı TSE ve TAREKS Denetimi Sıkça Sorulan Sorular
1. Hangi yedek parçalar TSE denetimine tabidir?
Cevap: İthal edilmek istenen parçanın GTİP numarası, Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi (ÜGD) tebliğleri listesindeyse TSE denetimine tabidir. Özellikle fren sistemleri, aydınlatma grupları (farlar), emniyet kemerleri, camlar, jantlar ve lastikler gibi sürüş güvenliğini doğrudan etkileyen parçalar sıkı denetime tabidir.
2. TAREKS başvurusu kaç günde sonuçlanır?
Cevap: TAREKS başvuruları sistem üzerinden anlık olarak sonuçlanabileceği gibi (muafiyet veya risk analizi sonucu "Denetleme Gerektirmez" durumu), fiziki denetime düşmesi halinde süreç farklılaşır. TSE denetimi süreci; evrak incelemesi, gümrük sahasındaki fiziki muayene ve gerekirse laboratuvar testleri dahil olmak üzere ortalama 3 ile 7 iş günü arasında tamamlanır.
3. E-İşareti (E-Mark) olmayan yedek parçalar ithal edilebilir mi?
Cevap: Eğer ithal edilecek parça ilgili teknik düzenleme kapsamında "E" veya "e" işareti taşıması gereken bir ürünse (örneğin bir stop lambası veya fren balatası), bu işaretin ürün üzerinde kalıcı olarak bulunması şarttır. Markalama eksikliği veya geçersiz bir tip onay belgesi, ürünün "Denetim Olumsuz" almasına ve mahrece iadesine (geri gönderilmesine) neden olur.
4. TSE denetiminden muafiyet almanın bir yolu var mı?
Cevap: Evet, bazı durumlarda muafiyet mümkündür. Örneğin; doğrudan üretim hattında kullanılacak aksam parçalar (sanayici muafiyeti), belirli bir adetin altındaki numuneler veya geri gelen eşya kapsamında muafiyet uygulanabilir. Ancak bu muafiyetlerin her biri için TAREKS üzerinden doğru kodlarla başvuru yapılması ve kanıtlayıcı belgelerin sunulması zorunludur.
5. TSE denetim maliyetleri ne kadardır?
Cevap: Denetim maliyetleri; ithal edilen ürünün çeşidine, kalem sayısına, laboratuvar testi gerekip gerekmediğine ve TSE'nin güncel hizmet birim fiyatlarına göre değişkenlik gösterir. Standart bir dosya inceleme ücretinin yanı sıra, teknik inceleme ve yol giderleri de maliyete eklenir.
Yorumlar