Gümrükte Malın Kıymeti Düşük Bulunursa Ne Olur? Gümrük Kıymet Araştırması Rehberi 2026
- 1 Şub
- 2 dakikada okunur
Gümrük idaresi, beyan edilen kıymetin (fatura bedelinin) doğruluğundan şüphe ederse, öncelikle 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği çerçevesinde mükelleften ek bilgi ve belge talep eder.
1. Gümrük Kıymet Araştırması Süreci Nasıl Başlar?
Eşyanın emsal değerlerinden veya veri tabanındaki kayıtlardan belirgin şekilde düşük beyan edildiği tespit edilirse, muayene memuru işlemi durdurur. Bu aşamada gümrük; banka transfer dekontları, sipariş formları ve varsa önceki ithalat belgelerini ister.
2. Gümrük Kıymeti Belirlenirken Hangi Yöntemler Kullanılır?
Eğer sunulan belgeler idareyi ikna etmezse, gümrük idaresi şu yöntemleri sırasıyla uygular:
Satış Bedeli Yöntemi: İlk olarak faturadaki bedel esas alınmaya çalışılır.
Aynı Eşyanın Satış Bedeli: Aynı dönemde ithal edilen özdeş malların fiyatı kontrol edilir.
Benzer Eşyanın Satış Bedeli: Fiziksel ve ticari açıdan benzer mallar baz alınır.
İndirgeme ve Hesaplanmış Değer: Malların iç piyasadaki satış fiyatından geri gidilerek maliyet hesaplanır.
3. Eşyayı Bekletmeden Çekmek Mümkün mü? (Teminatlı Çekiş)
Gümrük kıymet araştırması süreci aylar sürebilir. İthalatçının malını gümrükte bekletip ardiye/demoraj masrafı ödememesi için bir çözüm sunulur:
Teminatlı Çekiş: Beyan edilen değer ile gümrüğün öngördüğü değer arasındaki vergi farkı kadar nakit veya banka teminat mektubu verilir.
Eşyanın Teslimi: Teminat yatırıldıktan sonra eşya ithal edilebilir. Araştırma sonucu olumlu çıkarsa teminat iade edilir; olumsuz çıkarsa teminat irat kaydedilir (Hazine'ye aktarılır).
4. Düşük Kıymet Beyanının Cezası Nedir?
Kıymetin düşük bulunması sadece vergi farkı ödenmesi anlamına gelmez. Eğer idare, kıymetin kasten gizlendiğine veya yanıltıcı belge sunulduğuna hükmederse:
Gümrük Kanunu 234. Madde: Eksik beyan edilen verginin 3 katı tutarında para cezası kesilir.
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu: Eğer sahte belge (çifte fatura vb.) tespit edilirse, konu adli makamlara yansıyabilir.
İthalatçı Ne Yapmalı? (Öneriler)
Piyasa Verilerini Saklayın: İthalat yapmadan önce ürünün dünya piyasasındaki ham madde fiyatlarını veya borsa kayıtlarını dosyanızda bulundurun.
Açıklayıcı Dilekçe: Ürünün neden ucuz olduğunu (seri sonu, kampanya, defolu ürün vb.) kanıtlayan yazışmaları idareye sunun.
Hukuki Destek: Kıymet farkı tebliğ edildiği an, yukarıda belirttiğimiz itiraz veya uzlaşma yollarına başvurmak için profesyonel yardım alın.
Yorumlar