Gümrük Vergisinden Muaf Eşyalar Rehberi: Haklarınız ve Sınırlar

Türkiye'ye yurt dışından eşya getirirken veya gönderirken, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili Bakanlar Kurulu kararları (özellikle 2009/15481 sayılı Karar) kapsamında bazı eşyalar gümrük vergilerinden tamamen muaf tutulmuştur. Bu muafiyetler, eşyanın niteliğine, getiriliş amacına ve miktarına göre değişiklik gösterir.

Bu makalede, hangi eşyaların vergisiz olarak yurda sokulabileceğini ve bu hakların sınırlarını detaylandırıyoruz.

1. Yolcu Beraberi Eşyalar (Seyahat Edenler İçin)

Yurt dışından Türkiye'ye giriş yapan yolcuların, yanlarında getirdikleri eşyalar için tanınan muafiyetler iki ana başlıkta toplanır: Kişisel Eşyalar ve Hediyelik Eşyalar.

A. Kişisel Kullanım Eşyaları

Yolcunun seyahati sırasında kendi kullanımına mahsus olan (giyim, kişisel bakım, elektronik cihazlar vb.) ve ticari miktar arz etmeyen eşyalar gümrük vergisinden muaftır.

• Örnekler: Giysiler, ayakkabılar, 1 adet dizüstü bilgisayar, 1 adet cep telefonu (IMEI kaydı ayrıca yapılmalıdır), kişisel spor aletleri.

  
  

B. Tütün ve Alkol Ürünleri Limitleri

Yolcuların vergisiz olarak getirebileceği tütün ve alkol ürünleri için katı sınırlar vardır. Bu hak sadece 18 yaş ve üzeri yolcular için geçerlidir.

Ürün Grubu	Muafiyet Limiti
Sigara	600 adet (3 karton)
Sigarillo	100 adet (3 gr'dan ağır olmayan)
Puro	50 adet
Kıyılmış Tütün	250 gram
Alkol (>%22 alkol)	1 litre
Alkol (<%22 alkol)	2 litre

C. Kozmetik Ürünler

Yolcular; parfüm, kolonya, lavanta, esans veya losyon ile makyaj malzemesi gibi ürünlerden toplamda 600 ml'yi aşmamak kaydıyla muafiyetten yararlanabilirler.

D. Hediyelik Eşya Limiti

Yolcunun kişisel eşyası dışında kalan, hediye edilmek üzere getirilen eşyalar için parasal bir sınır bulunur:

• Genel Yolcular: 430 Euro

• 15 Yaşından Küçükler: 150 Euro

Önemli Not: Bu parasal limitler, tek bir eşya için bölünemez. Yani değeri 500 Euro olan bir ürün getirirseniz, "430 Euro'su muaf, kalanı için vergi ödeyeceğim" diyemezsiniz; ürünün tamamı vergilendirilir.

2. Analiz ve Test Amaçlı Eşyalar

Ticari hayatta Ar-Ge ve kalite kontrol süreçleri için hayati önem taşıyan bu kategori, genellikle firmalar tarafından merak edilir.

Bilgi edinmek veya endüstriyel araştırma yapmak amacıyla; analiz edilmek, test edilmek veya incelenmek üzere getirilen eşyalar gümrük vergisinden muaftır.

Muafiyet Şartları:

1. Ticari Satışa Konu Olamaz: Bu eşyalar sadece test süreçlerinde kullanılmalı ve piyasada satılmamalıdır.

2. Miktar Kısıtlaması: Getirilen miktar, analiz veya testin gerektirdiği miktarı aşmamalıdır.

3. Tüketim/Yok Olma: Analiz ve test işlemleri sonucunda eşyanın tamamen tüketilmesi veya asli niteliğini kaybetmesi beklenir.

4. Geri Gönderilmeme: Test sonucunda kalan artıkların gümrük gözetiminde imha edilmesi veya gümrüğe terk edilmesi gerekebilir (eğer geri ihraç edilmeyecekse).

   
   

3. Önemli Ticari ve Özel Muafiyetler

Yolcu ve test eşyaları dışında, belirli durumlarda sağlanan diğer önemli muafiyetler şunlardır:

Numunelik Eşya ve Modeller

Önemli bir ticari değeri olmayan ve sadece sipariş almak amacıyla getirilen numuneler gümrük vergisinden muaftır. Bu ürünlerin üzerine genellikle "Satılamaz" veya "Numunedir" ibaresi vurulması veya ürünün yırtılarak/delinerek ticari vasfının iptal edilmesi istenebilir.

Yerleşim Yerini Nakledenler (Zati Eşya)

Yurt dışında en az 24 ay ikamet ettikten sonra Türkiye'ye kesin dönüş yapan kişiler, kullandıkları ev eşyalarını (mobilya, beyaz eşya vb.) gümrük vergisinden muaf olarak getirebilirler.

• Motorlu Taşıtlar: Belirli şartlar (örn. ikamet süresi, araç yaşı) sağlandığında, kişi üzerine kayıtlı özel araçlar da bu kapsamda değerlendirilebilir (ancak süreç daha detaylıdır).

Engelli Kişilerin Kullanımına Mahsus Eşyalar

Görme engelliler dahil olmak üzere, malul ve engelli kişilerin hayatını idame ettirmesi için özel olarak imal edilmiş eşyalar (tekerlekli sandalye, özel tertibatlı araç parçaları, bastonlar vb.) gümrük vergilerinden muaftır.

Miras Yoluyla Gelen Eşyalar

Yurt dışında vefat eden bir kişiden, Türkiye'de ikamet eden bir kişiye miras kalan kişisel eşyalar ve ev eşyaları da vergiden muaftır.

4. Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

• İnternet Alışverişleri (Posta/Hızlı Kargo): Eskiden var olan düşük kıymetli eşya muafiyeti (örneğin 22 Euro altı) kaldırılmıştır. Şu an yurt dışından e-ticaret sitelerinden (Amazon, AliExpress vb.) sipariş ettiğiniz ürünler, değeri ne olursa olsun (150 Euro'ya kadar) belirli bir oranda gümrük vergisine tabidir. Bu "muafiyet" değil, "basitleştirilmiş vergilendirme"dir.

• Ticari Miktar: Yolcu beraberinde getirilen bir ürünün (örneğin 10 adet aynı model saat) ticari miktar arz ettiği düşünülürse, kişisel eşya muafiyeti uygulanmaz ve ticari ithalat prosedürleri devreye girer.

  
  

Sonuç

Gümrük muafiyetleri, hem bireylerin seyahat konforunu artırmak hem de ticaretin akışını (numune ve testler yoluyla) hızlandırmak için vardır. Ancak sınırların aşılması veya ticari niyetin sezilmesi durumunda, eşyalarınız gümrüğe takılabilir ve ek vergilerle karşılaşabilirsiniz. Seyahat veya ithalat öncesinde güncel limitleri kontrol etmek her zaman en güvenli yoldur.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS): Gümrük Vergisinden Muaf Eşyalar Hakkında Merak Edilenler

1. Yurt dışından getirdiğim hediyelik eşyanın değeri 430 Euro'yu geçerse ne olur? Sadece aradaki farkın vergisini mi öderim? Hayır, bu en sık yapılan yanlışlardan biridir. Yolcu beraberinde getirilen hediyelik eşya muafiyeti (430 Euro) bölünemez. Eğer getirdiğiniz tek bir parçanın değeri 500 Euro ise, 430 Euro düşülüp kalan 70 Euro'nun vergisi ödenmez; eşyanın toplam değeri olan 500 Euro üzerinden gümrük vergisi hesaplanır.

2. Ailemle seyahat ediyorum. 430 Euro’luk hakkımızı birleştirip pahalı bir eşya alabilir miyiz? Hayır. Gümrük muafiyet hakları şahsidir. Örneğin, eşinizle birlikte seyahat ediyor olmanız, haklarınızı birleştirip 860 Euro değerinde tek bir televizyonu vergisiz getirebileceğiniz anlamına gelmez. Her yolcunun hakkı ayrı değerlendirilir.

3. Yurt dışından kendime ikinci bir telefon getirebilir miyim? Yolcu beraberinde getirilen cep telefonlarında kural çok nettir: 3 takvim yılında sadece 1 adet telefon getirme hakkınız vardır. Bu telefonu da ülkeye giriş yaptıktan sonra 120 gün içinde kendi pasaportunuza (kendi adınıza kayıtlı bir hat ile) kaydettirmeniz gerekir. Yanınızda kutusunda ikinci bir telefon varsa, gümrük memurları buna el koyabilir veya ticari işlem uygulayabilir.

4. İnternetten sipariş verdiğim ürünlerde gümrük muafiyeti var mı? Eskiden var olan düşük kıymetli ürün (örneğin 22 Euro altı) muafiyeti kaldırılmıştır. Yurt dışı sitelerinden (AliExpress, Amazon vb.) posta veya hızlı kargo yoluyla gelen ürünler, değeri 1 Euro bile olsa gümrük vergisine tabidir.

• Not: Değeri 150 Euro'yu geçmeyen ve ticari miktar arz etmeyen ürünler için "basitleştirilmiş vergilendirme" (AB ülkelerinden %18, diğerlerinden %30 vergi gibi) uygulanır, ancak tam muafiyet yoktur.

  
  

5. Sporcu takviyeleri (Protein tozu, vitamin vb.) gümrükten geçer mi? Bu ürünlerin durumu geliş şekline göre değişir:

• Kargo ile: Milli sporcular haricinde, posta veya kargo yoluyla gıda takviyesi, sporcu gıdası veya ilaç getirmek yasaktır.

• Yolcu Beraberi: Yolcunun seyahati süresince kullanacağı makul miktardaki takviyeler genellikle sorun olmaz. Ancak miktar fazla ise veya memur şüphelenirse, doktor raporu veya reçete talep edilebilir.

  
  

6. Analiz ve test için gelen numuneleri test bittikten sonra satabilir miyiz? Hayır. Analiz ve test amaçlı muafiyet kapsamında gelen eşyalar ticari kazanç sağlamak amacıyla satılamaz. Bu eşyalar test sırasında tüketilmeli, yok olmalı veya test sonrasında gümrük gözetiminde imha edilmelidir. Eğer ürün testten sağlam çıkarsa ve kullanılacaksa, o aşamada gümrük vergileri ödenerek millileştirilmesi gerekir.

7. "Free Shop" (Gümrüksüz Satış Mağazaları) limitleri ile ülkeye giriş limitleri ayrı mı? Hayır, limitler ortaktır. Yurt dışından aldığınız sigara/alkol ile Türkiye'ye indikten sonra havalimanındaki Free Shop'tan alacaklarınızın toplamı muafiyet sınırını (örneğin 3 karton sigara) geçmemelidir. "Yurt dışından 3 karton aldım, buradan da 3 karton alayım" diyemezsiniz.

8. 18 yaşından küçüğüm, üzerime elektronik cihaz getirebilir miyim? Kişisel kullanım eşyalarında (giyim, kitap vb.) yaş sınırı yoktur ancak tütün ve alkol ürünlerinde muafiyet hakkı sadece 18 yaş ve üzerindekilere tanınır. 15 yaşından küçük yolcular için hediyelik eşya muafiyet limiti ise 430 Euro değil, 150 Euro olarak uygulanır.