Gümrük Terimleri Sözlüğü 7: Hukuk, İhtilaf ve Uzmanlık
- 3 Mar
- 5 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 4 Mar
Gümrük Terimleri Sözlüğü serimizin yedinci bölümü olan "Hukuk, İhtilaf ve Uzmanlık" rehberine hoş geldiniz. Serimizin bu bölümünde, dış ticaretin en hassas noktalarından biri olan gümrük hukukunun derinliklerine odaklanıyoruz. Bu kapsamlı içerik; Gümrük Mevzuatı İhlalleri, Cezai Sorumluluklar, İhtiyati Haciz, Müsadere ve Dava Açma Süreleri gibi 100 kritik hukuki ve operasyonel terimi teknik açıklamalarıyla sunmaktadır. Özellikle Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamındaki riskleri minimize etmek, gümrük uyuşmazlıklarında yargı yolunu anlamak ve Vergi Barışı gibi güncel yasal düzenlemelerden haberdar olmak isteyen dış ticaret profesyonelleri için hazırladığımız bu detaylı sözlük, dijital başucu kaynağınız olacak. Gümrük denetimlerinde hata payını sıfıra indirmek ve yasal prosedürlere tam uyum sağlamak için 7. bölüm terimlerimizi hemen incelemeye başlayabilirsiniz.
A - D: Yasal Prosedürler ve Hatalar
Adi Kanun
Gümrük Kanunu gibi genel nitelikli kanunlar dışında kalan ve gümrüğü etkileyen diğer mevzuatlar.
Ağır Kusur
Gümrük beyanında bilerek veya ağır ihmal sonucu yapılan, yüksek cezai yaptırımı olan hatalar.
Akit Taraf
Bir uluslararası gümrük anlaşmasına imza atan devletlerden her biri.
Aleniyet
Gümrük işlemlerinin şeffaf ve denetlenebilir olması ilkesi.
Anlaşmazlık Giderme
Gümrük idaresi ile mükellef arasındaki yorum farklarının çözümü.
Asgari Kıymet
Bir eşyanın ithal edilebileceği kabul edilen en düşük gümrük değeri.
Aşım
Bir eşyanın beyan edilen miktarından daha fazla çıkması durumu.
Azami Süre
Eşyanın gümrükte kalabileceği veya rejimin sonlandırılması gereken en son tarih.
Bağlayıcı Bilgi
Gümrüğün verdiği ve idareyi de bağlayan resmi yazılı görüş.
Bakanlık Müfettişi
Gümrük idarelerini ve firmaları denetleme yetkisine sahip üst düzey denetçi.
Baskın Denetim
Önceden haber verilmeksizin yapılan antrepo veya firma stok kontrolü.
Batık Yük
Deniz kazası sonucu sular altında kalan ve çıkarılması gümrük iznine tabi olan yük.
Beyan Sahibi
Beyannameyi kendi adına imzalayan veya adına imza atılan kişi/kurum.
Boşaltma Listesi
Gemiden veya tırdan indirilen malların fiili döküm listesi.
Butlan
Bir gümrük işleminin baştan itibaren hukuken geçersiz sayılması.
Cezai Sorumluluk
Gümrük suçlarında hapis veya para cezası gerektiren sorumluluk türü.
Ciro Silsilesi
Konşimentonun arkasındaki devir imzalarının kesintisiz olması durumu.
Dava Açma Süresi
Gümrük kararlarına karşı vergi mahkemelerinde dava açmak için tanınan 30 günlük süre.
E - K: Kaçakçılık ve Koruma Tedbirleri
Edebi ve Sanatsal Eserler
İthalatında telif hakkı denetimi yapılan entelektüel mülkiyetler.
Ekipler (Gümrük Muhafaza)
Gümrük kapılarında kaçakçılığı önlemekle görevli silahlı birimler.
Eksik Beyan Cezası
Vergiyi etkileyen bir bilginin eksik verilmesi durumunda kesilen ceza.
El Koyma Tutanağı
Kaçak eşyaya devletçe el konulduğunu belgeleyen resmi kağıt.
Emsal Eşya
Fiziksel özellikleri, kalitesi ve itibarı aynı olan benzer mal.
Enformasyon
Gümrükler arası istihbarat ve bilgi paylaşımı.
Eşyanın Terki
Yükümlünün vergilerini ödeyemediği malı devlete bedelsiz bırakması.
Evrakta Sahtecilik
Gümrüğü yanıltmak için sahte fatura veya sertifika düzenleme suçu.
Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları
Marka ve patent taklidi ürünlerin gümrükte durdurulması süreci.
Fiili Denetim
Memurun eşyayı bizzat görmesi, tartması veya sayması.
Garantör
Transit işlemlerinde verginin ödeneceğine dair banka veya kuruluş teminatı.
Geçici El Koyma
Soruşturma bitene kadar malın gümrük ambarına alınması.
Geri Verme ve Kaldırma
Hatalı tarh edilen verginin silinmesi veya iadesi.
Gözaltı (Eşya için)
Gümrükte şüpheli görülen yükün geçici olarak bloke edilmesi.
Gümrük Bayrağı
Gümrük denetimine tabi gemilerin çektiği özel flama.
Gümrük Komisyonu
Bazı itirazları değerlendiren idari kurul.
Gümrük Mevzuatı İhlali
Kanun, yönetmelik ve tebliğlere aykırı her türlü hareket.
Gümrük Suçu
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında hapis cezası gerektiren eylemler.
Hacizli Eşya
Üzerinde icra takibi olan ve gümrükten çekilmesi kısıtlanan mal.
Hak Sahipliği
Eşya üzerinde tasarruf yetkisi olan gerçek veya tüzel kişi.
Hakkaniyet İlkesi
Gümrük cezalarında ve uygulamalarında adaletin gözetilmesi.
İhbar İkramiyesi
Kaçakçılığı ihbar eden kişilere devlet tarafından ödenen ödül.
İhracat Şampiyonu
Yıllık bazda en yüksek gümrük beyan tutarına ulaşan firmalar.
İhtiyati Haciz
Vergi borcunun ödenmeyeceği şüphesiyle mallara önceden konulan blokaj.
L - R: Lojistik Sözleşmeleri ve Sorumluluk
Liman İşletme Tarifesi
Liman hizmetleri için belirlenen resmi tavan fiyat listesi.
Lojistik Sigortası
Taşıma, depolama ve gümrükleme süreçlerinin tamamını kapsayan poliçe.
Mahkeme Kararı
Gümrük davalarında yargının verdiği nihai ve bağlayıcı hüküm.
Makam Onayı
Bazı özel gümrük işlemlerinin tamamlanması için gereken üst düzey izin.
Malın Evsafı
Malın cinsini, türünü ve özelliklerini tanımlayan terim.
Menşe Şahadetnamesi Tasdiki
İhracatçı ülke odalarının belgeyi mühürleme işlemi.
Mevzuat Takibi
Günlük olarak yayımlanan Resmi Gazete'deki gümrük değişikliklerini izleme.
Muafiyet Sınırı
Vergi ödemeden ithal edilebilecek miktar veya tutar eşiği.
Muhakeme
Gümrük ihtilaflarının karşılıklı savunma yoluyla değerlendirilmesi.
Müsadere
Suç aleti veya suç konusu eşyanın mülkiyetinin devlete geçmesi.
Müşterek ve Müteselsil Borçlu
Borcun tamamından her bir borçlunun ayrı ayrı sorumlu olması.
Nakdi Teminat
Gümrük vergileri için bankaya veya vezneye yatırılan nakit para.
Nitelikli Dolandırıcılık
Gümrük işlemlerinde hileli yollarla devleti zarara uğratma suçu.
Numune Bedeli
Analiz veya tanıtım için gelen malın sembolik değeri.
Onaylanmış İhracatçı Yetkisi
EUR.1 belgesi düzenlemeden menşe beyanı yapma hakkı.
Ortak Transit Rejimi
AB ve EFTA ülkeleri arasında tek bir teminatla taşıma yapılması.
Ödeme Emri İptali
Hukuka aykırı gönderilen vergi ödeme talebinin mahkemece durdurulması.
Öncelikli Eşya
Canlı hayvan, taze meyve veya gazete gibi gümrükte bekletilmeyen yükler.
Özel Antrepo Kodu
İşletmeci firmaya gümrük idaresince verilen tanım numarası.
Para Cezası
Gümrük Kanunu uyarınca kesilen idari nitelikli cezalar.
Refakatçi Memur
Transit eşyasına yol boyunca eşlik eden gümrük görevlisi.
Resmi Gazete
Gümrük tebliğlerinin yürürlüğe girmesi için yayımlandığı yayın organı.
Risk Skorlaması
Firmanın geçmiş işlemlerine göre gümrük sisteminde aldığı puan.
Rücu Hakkı
Ödenen cezanın asıl kusurlu taraftan (örneğin nakliyeciden) istenmesi.
S - Z: Gümrük Terimleri Sözlüğü Sistem ve Veri Yönetimi
Sabit Oranlı Vergi Uygulaması
Ticari miktar arz etmeyen eşyalara uygulanan tekli vergi sistemi.
Sektörel Duyuru
Gümrük müdürlüklerinin belirli iş kolları için yaptığı bilgilendirmeler.
Serbest Dolaşımdaki Eşya
Vergileri ödenmiş, hiçbir kısıtlaması kalmamış mal.
Sınır Kapısı Tescili
Aracın sınırdan girdiği anda aldığı ilk işlem numarası.
Sıvı Yük Analizi
Tankerlerle gelen petrol veya kimyasalların yoğunluk ölçümü.
Sigorta Eksperi
Gümrüklü sahada hasar gören malın zararını tespit eden yetkili.
Sistemsel Hata
BİLGE sisteminden kaynaklanan ve işlem yapılmasına engel olan durumlar.
Sonradan Verilen Menşe Belgesi
Eşya çıktıktan sonra düzenlenen EUR.1 veya benzeri belge.
Süre Uzatımı
Antrepo veya geçici ithalat sürelerinin ek dilekçe ile artırılması.
Şerh
Bir belge üzerine düşülen açıklayıcı veya kısıtlayıcı not.
Tahakkuk Fişi
Hesaplanan vergilerin kalem kalem dökümünü gösteren evrak.
Tahkim Sözleşmesi
Anlaşmazlıkların mahkeme yerine hakemle çözüleceğine dair madde.
Tam Beyanlı Yaygın Basitleştirilmiş Usul (TBYB)
Gümrükteki en hızlı işlem yollarından biri.
Tarife Bilgisi Talebi
Bir malın GTİP numarasının ne olduğu konusunda idareden resmi görüş isteme.
Tebligatın İptali
Usulsüz yapılan gümrük bildirimlerinin geçersiz kılınması.
Teknik Şartname
İthal edilecek makinenin özelliklerini belirten detaylı liste.
Temsil Belgesi
Gümrük müşavirinin firmayı temsil ettiğini gösteren vekaletname.
Tereddüt Hali
Tarife veya kıymet konusunda memurun kararsız kalması durumu.
Teşvik Belgesi Revizesi
Yatırım listesine yeni ürün eklenmesi veya çıkarılması.
Ticari Kalite Denetimi
Ürünün satışa uygun olup olmadığının Ekonomi Bakanlığı birimlerince onayı.
Transit Beyannamesi (T1/T2)
Ülkeler arası yük taşımacılığında kullanılan beyan formu.
TSE Teknik İnceleme
Ürünün numunesinin laboratuvarda test edilmesi süreci.
Tutuklama Müzekkeresi
Ağır gümrük suçlarında şahıslar için verilen yargı kararı.
Uluslararası Taşımacılık Belgesi
C2, L2 gibi nakliyecilerin sahip olması gereken yetki belgeleri.
Uyuşmazlık Mahkemesi
Gümrükteki idari ve adli yargı arasındaki görev farklarını çözen makam.
Üçüncü Şahıs Teminatı
Borçlu dışında birinin gümrüğe verdiği ödeme garantisi.
Vergi Avantajı
Serbest ticaret anlaşmalarıyla sağlanan düşük gümrük vergisi imkanı.
Vergi Barışı
Geçmişe dönük gümrük borçlarının yapılandırılması süreci.
Vesaik Mukabili Ödeme
Bankanın evrakları sadece ödeme yapıldığında alıcıya vermesi.
Yaptırım Listesi
Ambargo uygulanan ülkeler veya firmalar listesi.
Yerinde Denetim
Firmanın ofisinde yapılan muhasebe ve gümrük evrakı kontrolü.
Yetki Devri
Üst amirin gümrükteki bir onay yetkisini alt amire devretmesi.
Zamanaşımı Durması
Dava açıldığında gümrük alacağı süresinin işlemesinin durması.
Zorunlu Bağış
Bazı tasfiye süreçlerinde veya dernekler için yapılan yasal ödemeler.
Gümrük Terimleri Sözlüğü’nün ilk 700 maddesini tamamladınız. 8. bölümde Hava Kargo, Hızlı Kargo Taşımacılığı (Express), E-ihracat ve Havacılık Gümrüklemesi terimlerine odaklanacağız.
Yorumlar