GTİP Kodu Nasıl Bulunur? Yanlış Beyan Vermemeniz İçin 5 İpucu
- 1 Şub
- 2 dakikada okunur
Dış ticaret dünyasına yeni adım atanlar veya sürecini profesyonelleştirmek isteyenler için GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) kodu, adeta bir ürünün kimlik numarasıdır. Yanlış bir numara; yüksek cezalar, gümrükte bekleyen mallar ve ek maliyetler demektir.
İşte adım adım GTİP Kodu Nasıl Bulunur rehberi ve hata payınızı sıfıra indirecek 5 kritik ipucu:
Adım Adım GTİP Kodu Nasıl Bulunur?
GTİP tespiti, genelden özele giden bir eleme sürecidir. Türkiye’de genellikle 12 haneli olarak kullanılan bu kodları bulmak için şu yolu izleyebilirsiniz:
Ürününüzü Tanımlayın: Ürünün neyden yapıldığını (hammadde), kullanım amacını ve teknik özelliklerini netleştirin.
Tarife Cetvelini Açın: Resmi Gazete’de her yıl güncellenen İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli'ni inceleyin.
Bölüm ve Fasıl Belirleyin: Ürününüz hangi ana kategoriye giriyor? (Örn: Tekstil 11. Bölüm, Ayakkabı 12. Bölüm gibi). İlk iki hane Fasıl numaranızdır.
Ayrıntılara İnin: Fasıl içindeki alt başlıkları (4'lü ve 6'lı kodlar) inceleyerek ürününüzün tanımına en yakın olanı seçin.
Yerel Kodu Bulun: Türkiye'ye özgü vergi ve istatistikleri belirleyen son 6 haneyi (toplam 12 hane) netleştirin.
Yanlış Beyan Vermemeniz İçin 5 Altın İpucu
Gümrük müşavirlerinin dahi zaman zaman zorlandığı bu süreçte, riskleri minimize etmek için şu kurallara kulak verin:
1. "Genel Yorum Kuralları"nı (GYK) İhmal Etmeyin
Tarife cetvelinin en başında yer alan 6 maddelik Genel Yorum Kuralları, bir ürünün hangi koda girmesi gerektiğine dair yasal hiyerarşiyi belirler. Eğer ürününüz birden fazla koda uygun görünüyorsa, bu kurallar size hangi kodun öncelikli olduğunu söyler.
2. Sadece İsimle Arama Yapmayın
Ürünün piyasa adı ile gümrükteki teknik adı farklı olabilir. Örneğin; "Laptop" yerine "Ağırlığı 10 kg’ı geçmeyen otomatik bilgi işlem makineleri" tanımını aramalısınız. Ürünün ticari ismine değil, teknik işlevine ve materyaline odaklanın.
3. Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) Alın
Eğer ürününüz çok karmaşıksa ve yanlış beyan vermekten korkuyorsanız, Ticaret Bakanlığı’ndan Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) talep edebilirsiniz. Bu belge, gümrük idarelerini bağlar ve 6 yıl boyunca size yasal koruma sağlar. En güvenli liman budur.
4. Güncel "İzahname" ve "Görüş Notları"nı Okuyun
GTİP kodları sadece sayılardan ibaret değildir. Her faslın sonunda o bölümün kapsamını açıklayan izahnameler bulunur. "Bu fasıl şunları kapsamaz" diyen notları okumak, sizi büyük bir hata yapmaktan kurtarabilir.
5. Numune Üzerinden Analiz Yapın (Kimyevi Ürünler İçin)
Özellikle kimyasal karışımlarda veya gıda ürünlerinde içeriğin %1 bile değişmesi GTİP kodunu değiştirebilir. Bu tür ürünlerde laboratuvar analizi yaptırmadan beyanda bulunmak, gümrükte "Kaçakçılık Kanunu" ile karşı karşıya kalmanıza neden olabilir.
Önemli Not: Yanlış GTİP beyanı, vergi farkının 3 katı kadar ceza ödemenize veya ürününüzün gümrükte alıkonulmasına yol açabilir. Emin olmadığınız durumlarda mutlaka bir Gümrük Müşaviri ile çalışın.
Yorumlar