Geçici İthalat Rejimi: Dış Ticarette Esneklik ve Maliyet Avantajı

Günümüz küresel ticaret ekosisteminde, işletmelerin rekabet gücünü koruyabilmesi için gümrük vergisi yüklerini stratejik olarak yönetmeleri gerekmektedir. Bu noktada Geçici İthalat Rejimi, serbest dolaşıma girmemiş eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesi içinde belirli bir amaçla kullanılıp, ardından yeniden ihraç edilmesi şartıyla vergilerden tam veya kısmi muafiyet sağlayan kritik bir araçtır.

Geçici İthalat Rejimi Nedir?

Temel prensip; eşyanın Türkiye’de bir değişikliğe uğramadan (olağan yıpranma payı hariç) kullanılması ve süre sonunda aynen geri gönderilmesidir. Eğer eşya üzerinde bir işleme yapılacaksa (hammadde alıp mamul üretmek gibi), o zaman devreye "Dahilde İşleme Rejimi" girer. Geçici ithalatta ise eşya, olduğu gibi kullanılır.

İki Temel Uygulama: Tam Muafiyet ve Kısmi Muafiyet

Rejim, eşyanın niteliğine ve kullanım amacına göre ikiye ayrılır:

1. Tam Muafiyet: Gümrük vergilerinin %100'ünün ödenmediği durumdur. Genellikle sergiler, fuarlar, bilimsel ekipmanlar, taşıt araçları ve ambalajlar bu kapsama girer.

2. Kısmi Muafiyet: Tam muafiyet listesinde yer almayan ancak geçici ithalata konu olabilecek eşyalar içindir. Burada, eşyanın serbest dolaşıma girişindeki vergilerin her ay için %3’ü oranında bir tutar tahsil edilir.

   
   

Geçici İthalat Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

• Süre Yönetimi: Geçici ithalatta standart süre genellikle 24 aydır. Ancak, gümrük idaresinden haklı bir gerekçe ile ek süre talep edilebilir. Sürenin aşılması, ciddi usulsüzlük cezalarına yol açar.

• Teminat Mekanizması: Eşyanın vergileri, rejim süresince gümrük idaresine teminat (nakit, banka mektubu vb.) olarak bağlanır. Eşya yurt dışı edildiğinde bu teminat iade alınır.

• Ayniyet Tespiti: Gümrük idaresi, giren eşya ile çıkan eşyanın aynı olduğunu doğrulamak için seri numarası, fotoğraflama veya mühürleme gibi yöntemler kullanır.

  
  

Neden Lires Danışmanlık ile Çalışmalısınız?

Geçici İthalat Rejimi, sağladığı nakit akışı avantajının yanı sıra karmaşık bir mevzuat takibi gerektirir. Lires olarak biz:

• Eşyanızın tam muafiyet kapsamına girip girmediğini analiz ediyoruz.

• ATA Karnesi veya gümrük beyannamesi süreçlerini yönetiyoruz.

• Süre takibi yaparak ceza risklerini sıfıra indiriyoruz.

• Teminat çözüm süreçlerinde operasyonel destek sağlıyoruz.

  
  

Sonuç: Geçici İthalat, doğru yönetildiğinde sermaye çıkışını engelleyen bir finansal kaldıraçtır. Ancak usul hataları, eşyanın vergilerinin kat kat üzerinde cezalarla sonuçlanabilir.

❓ Geçici İthalat Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Geçici ithal edilen eşya Türkiye'de ne kadar süre kalabilir?

Genel süre 24 aydır. Ancak, eşyanın kullanım amacına göre (örneğin; fuar organizasyonu veya kısa süreli projeler) gümrük idaresi daha kısa süreler belirleyebilir. Haklı gerekçeler sunulması durumunda ek süre talebinde bulunulabilir.

2. Her eşya geçici ithalat kapsamında getirilebilir mi?

Hayır. Eşyanın geçici ithalata konu olabilmesi için Türkiye'de bir değişikliğe uğramaması gerekir. Tüketilebilir malzemeler veya Türkiye'de benzeri üretilen ve ekonomik çıkarları zedeleyebilecek bazı ürün grupları bu rejim kapsamına alınmayabilir.

3. "Tam Muafiyet" ve "Kısmi Muafiyet" arasındaki fark nedir?

• Tam Muafiyet: Belirli bir listedeki eşyalar (sergi malzemeleri, ambalajlar, numuneler vb.) için hiçbir gümrük vergisi ödenmez.

• Kısmi Muafiyet: Tam muafiyet kapsamına girmeyen eşyalar için her ay, o eşyanın serbest dolaşıma girişindeki toplam vergilerin %3'ü ödenir.

  
  

4. Geçici ithalatta teminat vermek zorunlu mu?

Evet. Eşyanın ithalat vergilerinin tamamı (veya muafiyet durumuna göre bir kısmı) kadar gümrük idaresine teminat (nakit veya banka teminat mektubu) verilmesi gerekir. Eşya yurt dışı edildiğinde bu teminat iade edilir.

5. ATA Karnesi nedir, her işlemde kullanılabilir mi?

ATA Karnesi, uluslararası bir gümrük belgesidir ve geçici ithalat/ihracat işlemlerinde beyanname ve teminat yerine geçer. Genellikle sergi, fuar ve profesyonel ekipmanlar için kullanılır. Her geçici ithalat işleminde ATA karnesi kullanılamaz; eşyanın niteliği önemlidir.

6. Eşyayı süre bitmeden geri gönderemezsek ne olur?

Süre aşımı durumunda, Gümrük Kanunu uyarınca ciddi usulsüzlük cezaları ve vergi faizleri uygulanır. Eğer eşya Türkiye'de kalacaksa, rejim değişikliği yapılarak kesin ithalat vergilerinin ödenmesi gerekir.

💡 Fark Yaratacak Bir İpucu

Geçici ithalat süreçlerinde "Ayniyet Tespiti" hayati önem taşır. Eşya gümrükten girerken seri numarası, fotoğrafı veya teknik çizimiyle kayıt altına alınmazsa, çıkış yaparken "gelen eşya ile giden eşya aynı değil" gerekçesiyle teminatınızın yanma riski doğar.