Engelli Araç İthalatı ve Gümrük Muafiyetleri Rehberi (2026)
- 18 Oca
- 4 dakikada okunur
Türkiye’de yerleşik engelli vatandaşlar, engel durumlarına göre yurt dışından Gümrük Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ödemeden araç ithal etme hakkına sahiptir. Ancak bu hak, belirli teknik şartlar ve kullanım kısıtlamalarına tabidir.
1. Kimler Yurt Dışından Engelli Aracı İthal Edebilir?
Yurt dışından muafiyetle araç getirebilmek için temel şart ortopedik engel bulunmasıdır.
Ortopedik Engelliler: El veya ayak fonksiyonlarını tamamen veya kısmen yitirmiş, aracı hareket ettirici özel tertibatla kullanabilecek kişiler.
Bizzat Kullanım Şartı: %90’ın altındaki engel durumlarında, aracın bizzat engelli kişi tarafından kullanılması ve buna uygun özel tertibatın (gaz/fren pedalları, vites kolu vb. düzenlemeler) araçta bulunması zorunludur.
%90 ve Üzeri Engel: Bu durumda olan kişiler, bizzat kullanamasalar bile, kendilerinin taşınmasını kolaylaştırıcı (tekerlekli sandalye asansörü gibi) tertibatı olan araçları ithal edebilirler.
2. 2026 Yılı Engelli Araç İthalatı Limitleri ve Şartları
2026 yılı itibarıyla ithal edilecek araçlarda şu kriterler aranmaktadır:
Fiyat Sınırı: İthal edilecek aracın her türlü vergi dahil bedeli 2.873.972 TL'yi aşmamalıdır.
Yaş Sınırı: Yurt dışından getirilecek aracın 3 yaşından büyük olmaması (imal yılı dahil) şarttır.
Motor Hacmi: Binek otomobillerde silindir hacmi sınırı kaldırılmış olsa da gümrüklenmiş değer limitine dikkat edilmelidir.
3. Gerekli Belgeler
İşlemlere başlamadan önce aşağıdaki belgelerin hazır olması gerekir:
Engelli Sağlık Kurulu Raporu: "Özel tertibatlı araç kullanması uygundur" ibaresini içeren güncel rapor.
Kodlu Ehliyet: Engel durumuna uygun kısıtlama kodlarını içeren yeni tip sürücü belgesi.
Ankara Gümrük Müdürlüğü İzni: Engelli araç ithalatı işlemleri sadece Ankara Gümrük Müdürlüğü (Yeşilköy/İstanbul gibi yerel gümrükler değil) üzerinden yürütülür.
Proforma Fatura: Aracın teknik detaylarını ve fiyatını gösteren belge.
4. Satış ve Devir Kısıtlamaları
Bedelsiz ithalatla getirilen araçlar üzerindeki hak mahrumiyetleri, yerli alınan araçlara göre daha sıkıdır:
10 Yıl Kuralı: 2026 düzenlemelerine göre, muafiyetle getirilen araçlar 10 yıl geçmeden engelli olmayan birine satılamaz.
Erken Satış: Eğer 10 yıl dolmadan satılmak istenirse, ithalat esnasında ödenmeyen tüm vergilerin gümrüğe geri ödenmesi gerekir.
Vefat Durumu: Aracın varislere intikalinde gümrük vergisi aranmaz ancak varislerin kullanım veya satış hakları özel sürelere tabidir.
Önemli Hatırlatma
Sadece otomatik vitesli olması, bir aracın "özel tertibatlı" sayılması için ithalat mevzuatında yeterli olmayabilir. İthal edilecek araçtaki tertibatın, engelli kişinin raporundaki ihtiyaçla birebir örtüşmesi ve bu tertibatın yurt dışında takılmış olarak gelmesi gümrük muayenesi açısından kritiktir.
Özellikle ehliyet kodları ve Gümrük Komisyonu süreci, ithalatın en teknik kısmıdır. İşte bu iki kritik adımda dikkat etmeniz gereken detaylar:
1. Ehliyet Kodlarına Göre Araç Seçimi
Yeni tip sürücü belgelerinde engel durumunuz arka yüzdeki "Kodlar" kısmında belirtilir. Bu kodlar, gümrükten geçecek aracın sahip olması gereken donanımı belirler:
10.02 Kodu: Otomatik vites zorunluluğunu ifade eder. Sadece bu kod varsa, aracın otomatik vitesli olması yeterlidir ancak bazı durumlarda gümrük heyeti ek tertibat (el tertibatı gibi) arayabilir.
20. Serisi Kodlar (Örn: 20.06): Fren ve gaz pedalına ilişkin modifikasyonları gösterir.
35. Serisi Kodlar: Direksiyon üzerindeki kontrol cihazlarını (topuz, sinyal uzatması vb.) ifade eder.
40. Serisi Kodlar: Adaptif vites ve direksiyon sistemlerini tanımlar.
Önemli: Eğer ehliyetinizde bu kodlar varsa, ithal edeceğiniz araçta bu tertibatların fabrikasyon veya profesyonel bir atölyede monte edilmiş olması ve faturada belgelenmesi gerekir. Sadece "otomatik vites" ibaresiyle her aracı ithal edemeyebilirsiniz.
2. Ankara Gar Gümrük Müdürlüğü Komisyon Süreci
Engelli araç ithalatı başvuruları Türkiye'de sadece Ankara Gar Gümrük Müdürlüğü bünyesindeki heyet tarafından değerlendirilir.
Başvuru Zamanı: Heyet genellikle her ayın belirli günlerinde (genellikle ilk veya ikinci haftası) toplanır. Başvurunuzu bu tarihlerden önce yapmanız zaman kazandırır.
Komisyon Kararı: Heyet; raporunuzu, ehliyet kodlarınızı ve getirmek istediğiniz aracın özelliklerini inceler. Uygun bulursa size bir "İzin Belgesi" (Tertibatlı Araç İthalat İzin Belgesi) verir.
Süre: Bu izin belgesi düzenlendiği tarihten itibaren 6 ay geçerlidir. Bu süre zarfında aracı Türkiye'ye getirip gümrük işlemlerini tamamlamalısınız.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Her engelli vatandaş yurt dışından araç getirebilir mi?
Hayır. Yurt dışından muafiyetle araç getirebilmek için kişinin ortopedik bir engeli olması ve bu engelin "özel tertibatlı araç kullanmaya" ihtiyaç duyurduğunun sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi gerekir. Görme, işitme veya zihinsel engelli vatandaşlarımız (engel oranı %90'ın altında ise) bu haktan yararlanamazlar.
2. %90 ve üzeri engelli raporu olanlar için şartlar nelerdir?
Engel oranı %90 ve üzeri olan vatandaşlarımızda ortopedik engel şartı aranmaz. Bu kişiler bizzat aracı kullanmasalar dahi, kendilerinin taşınmasını kolaylaştıracak özel bir tertibatın (örneğin tekerlekli sandalye rampası veya asansörü) araçta bulunması şartıyla araç getirebilirler.
3. İthal edilecek araç için yaş sınırı var mıdır?
Evet. Getirilecek aracın üretim yılı dahil 3 yaşından büyük olmaması gerekir. 2026 yılındayken, en fazla 2024 model bir araç ithal edilebilir.
4. Getirdiğim aracı başkası kullanabilir mi?
Bizzat kullanım durumunda: Eğer araç özel tertibatlıysa ve engelli kişi tarafından kullanılıyorsa, sadece o kişi veya (belirli durumlarda) benzer engel koduna sahip başka bir engelli kullanabilir.
%90 üzeri engel durumunda: Araçta bizzat kullanım şartı yoksa, ruhsatta kayıtlı yakınları (genellikle 3. dereceye kadar kan ve sıhri hısımlar) aracı kullanabilir.
5. Yurt dışından getirilen araç ne zaman satılabilir?
Muafiyetle ithal edilen araçlar, gümrükten çekildiği tarihten itibaren 10 yıl geçmeden normal bir vatandaşa satılamaz. Eğer 10 yıl dolmadan satılmak istenirse, başta ödenmeyen tüm gümrük vergilerinin ödenmesi gerekir. Başka bir engelliye satışta ise 3 yıl bekleme şartı vardır.
6. Türkiye içinden (ÖTV muafiyetli) alınan araçla farkı nedir?
Yurt içinden alınan araçlarda 5 yıl satış yasağı varken, yurt dışından ithal edilen araçlarda bu süre 10 yıldır. Ayrıca yurt içinden alımda motor hacmi veya yaş sınırı gibi kısıtlamalar yurt dışı ithalatına göre daha esnektir.
7. İşlemler hangi gümrük müdürlüğünden yapılır?
Tüm Türkiye için engelli araç ithalatı başvuruları ve komisyon değerlendirmeleri sadece Ankara Gar Gümrük Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Diğer illerdeki gümrükler bu işlemi gerçekleştiremez.
ilginizden dolayı teşekkür ederim.