Engelli Araç İthalatı Rehberi: Özel Tertibatlı Araç Getirme Şartları 2026

Türkiye’de yerleşik ortopedik engelli vatandaşlarımız ile yurt dışından kesin dönüş yapan engelli bireyler için "özel tertibatlı araç ithali", gümrük vergisi ve ÖTV muafiyeti sayesinde büyük bir avantaj sunmaktadır. 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında düzenlenen engelli araç muafiyeti, 2026 yılı için belirlenen 2.873.900 TL gümrüklenmiş değer limiti ve belirli teknik şartlara tabidir. Aracın model yılından, ihtiyaç duyulan özel tertibatın niteliğine kadar pek çok detay, gümrük komisyonu tarafından titizlikle incelenmektedir. Lires Gümrük ve Hukuk Danışmanlığı olarak hazırladığımız bu güncel rehberde, yurt dışından engelli aracı nasıl getirilir sorusunun yanıtını ve gümrükleme sürecindeki kritik adımları 12 soruda özetliyoruz. Engelli Araç İthalatı

1. Soru: Kimler yurt dışından muafiyetli araç ithal edebilir?

Cevap: Bu haktan yararlanabilmek için kişinin ortopedik bir engelinin bulunması şarttır. Ortopedik engel; kas, iskelet veya sinir sistemindeki bozukluklar nedeniyle hareket kabiliyetinin yitirilmesini ifade eder. İthalat süreci iki grupta incelenir:

• Aracın bizzat engelli birey tarafından kullanılması,

• Engel durumu nedeniyle aracı kullanamayan kişinin, araca binişini kolaylaştırıcı tertibatla (lift, rampa vb.) taşınması.

  
  

2. Soru: İthal edilecek aracın teknik özellikleri neler olmalıdır?

Cevap: * Kişisel kullanım için: 1600 cc motor hacmine kadar otomobiller, motosikletler veya 160 kW gücü geçmeyen elektrikli araçlar.

• Taşıma amaçlı araçlar: El ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş kişiler için rampa/lift sistemli, sürücü dahil 6-9 koltuklu minibüs tarzı araçlar (87.02 pozisyonu).

• Önemli: Araçtaki özel tertibatın mutlaka yurt dışında, araç Türkiye'ye gelmeden önce monte edilmiş olması gerekir.

  
  

3. Soru: Engelli araç ithalatında yaş sınırı var mıdır?

Cevap: Evet. Aracın gümrüğe sunulduğu tarih itibarıyla, model yılı dahil 3 yıldan eski olmaması (0-3 yaş arası) zorunludur.

4. Soru: Hangi araçlar muafiyet kapsamı dışında tutulur?

Cevap: Sadece otomatik vitesli olan (ek tertibatı bulunmayan), arazi taşıtı (4x4) niteliğindeki veya engelli kişinin taşınmasını kolaylaştırıcı düzeneği olmayan araçlar muafiyetle ithal edilemez. İstisna: Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki sol bacak engelli gazilerde özel tertibat şartı aranmaz.

5. Soru: 2026 yılı vergi muafiyeti limitleri ve kapsamı nedir?

Cevap: Muafiyet Gümrük Vergisi ve ÖTV’yi kapsar. Ancak 2026 yılı için aracın gümrüklenmiş değeri (maliyet+sigorta+navlun) 2.873.900 TL’yi aşan otomobiller için ÖTV istisnası uygulanmaz. Bu değer hesaplanırken, aracın tabi olduğu ek mali yükümlülükler de dikkate alınır.

6. Soru: Başvuru işlemleri hangi gümrük idarelerine yapılır?

Cevap: Araç Türkiye'ye giriş yapmadan önce; Ankara Gar, Yeşilköy (İstanbul), İzmir Yolcu Salonu, Gebze, Malatya, Rize veya Mersin Gümrük Müdürlüklerinden birine müracaat edilmelidir.

7. Soru: Başvuru için gerekli belgeler nelerdir?

Cevap: Başvurular E-Devlet üzerinden yapılır ve her ayın ilk Salı günü toplanan komisyona şu belgeler sunulur:

• Engelli Sağlık Kurulu Raporu ve Sürücü Belgesi (A veya B sınıfı),

• Yurt dışından ikamet nakli yapılıyorsa İkamet Nakil Belgesi,

• Bağış yoluyla geliyorsa bağış belgesi, satın alınıyorsa fatura veya satış sözleşmesi,

• Tertibat faturası ve nüfus kayıt örneği.

  
  

8. Soru: Gümrük Komisyonu süreci nasıl işler?

Cevap: Yetkili gümrük idaresindeki heyet, sağlık raporunu inceleyerek kişinin engel durumuna göre gerekli tertibatı belirler. Komisyon kararı oybirliği ile alınır ve alınan "Komisyon Karar Belgesi" 6 ay boyunca geçerlidir. Bizzat aracı kullanacak kişinin komisyonda hazır bulunması gerekir.

9. Soru: Aracın gümrükten çekilmesi (serbest dolaşım) süreci nasıldır?

Cevap: Araç tertibatlandırılmış halde giriş gümrüğüne sunulur ve programa kaydedilir. 6 aylık geçerlilik süresi içinde ilgili Gümrük Müdürlüğüne teslim edilir. Uzman heyetin onayı sonrası trafik şahadetnamesine "satılamaz/devredilemez" şerhi konularak tescil işlemleri tamamlanır.

10. Soru: Engelli aracı başkası tarafından kullanılabilir mi?

Cevap: Prensip olarak araç sadece engelli birey tarafından kullanılmalıdır. Ancak mücbir sebep veya beklenmedik hallerde, engelli kişinin de araçta bulunması şartıyla bir başkası aracı sürebilir.

11. Soru: İthal edilen aracın satış ve devir şartları nelerdir?

Cevap: * Başka bir engelliye: Süre kısıtı olmaksızın ve vergisiz devredilebilir.

• Engelli olmayan birine: İlk 3 yıl satış yasaktır. 3-10 yıl arasında vergiler ödenerek satılabilir. 10 yıl dolduktan sonra vergiler aranmaz.

• Vefat durumunda: Varisler vergiden muaf devralabilir. Varislerin 5 yıl dolmadan engelli olmayan birine satışı vergiye tabidir; 5 yıl sonrası vergiden muaftır.

  
  

12. Soru: İzinsiz satış veya devir yapılması durumunda yaptırım nedir?

Cevap: Gümrük idaresinden izin almadan aracın satılması, kiralanması veya ödünç verilmesi durumunda gümrük vergileri tahsil edilir. Ayrıca Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kapsamında adli işlem başlatılır.