Elektrikli Makine ve Kablo İthalatı Rehberi: Gereken Evraklar, Vergi Oranları ve Mevzuat 2026
- 3 gün önce
- 3 dakikada okunur
Türkiye’nin sanayileşme ve dijitalleşme hedefleri doğrultusunda elektrikli makina ithalatı ve kablo sektörü gümrük vergileri, dış ticaretin en hacimli kalemlerini oluşturmaktadır. "Elektrik motoru ithalat vergisi 2026", "Kablo ithalatında TSE denetimi" ve "lityum iyon pil ithalat izni" gibi başlıklar, mevzuatın ne kadar detaylı ve teknik takip gerektirdiğini kanıtlamaktadır. Özellikle 85. fasıl altında yer alan jeneratörlerden yarı iletkenlere, transformatörlerden izole edilmiş kablolara kadar geniş ürün yelpazesi; hem İlave Gümrük Vergisi (İGV) maliyetleri hem de zorunlu ürün güvenliği denetimleri nedeniyle stratejik bir planlama gerektirir. Lires Gümrük ve Hukuk Danışmanlığı olarak, Elektrikli Makine ve Kablo İthalatı süreçlerini A’dan Z’ye analiz ettik.
1. Ürün Grupları ve GTİP Sınıflandırması (85. Fasıl)
Elektrikli makine ve cihazlar, işlevlerine göre 85. fasıl altında şu ana başlıklarla kategorize edilir:
Güç ve Enerji Grubu (8501-8504): Elektrik motorları ve jeneratörler (8501), elektrojen grupları (8502), motor aksamları (8503) ve transformatörler ile statik konvertörler (8504).
Enerji Depolama ve Piller (8506-8507): Primer hücreler (8506) ve elektrik akümülatörleri (özellikle lityum-iyon piller - 8507).
Elektromekanik ve Ev Cihazları (8508-8516): Elektrikli süpürgeler (8508), mutfak robotları (8509), traş makinaları (8510) ve elektro-termik cihazlar/ısıtıcılar (8516).
Devre Elemanları ve Kontrol Panelleri (8532-8538): Kondansatörler (8532), dirençler (8533), baskılı devreler (8534), şalterler ve fiş-prizler (8536), kumanda tabloları ve panolar (8537).
Aydınlatma ve Yarı İletkenler (8539-8543): Elektrikli lambalar (8539), katot ışınlı tüpler (8540), diyotlar ve transistörler (8541), entegre devreler (8542).
Kablolar ve İzolatörler (8544-8547): 8544 (İzole edilmiş teller ve kablolar), fiber optik kablolar, porselen veya cam izolatörler (8546-8547).
2. İthalat Vergileri: GV, İGV, ÖTV ve Gözetim
Elektrik sektöründe vergi yükü, ürünün teknolojik karmaşıklığına ve menşesine göre katmanlaşır:
Gümrük Vergisi (GV): AB ve STA ülkeleri (A.TR/EUR.1) için genellikle %0’dır. Diğer ülkeler için %2 ile %15 arasındadır.
İlave Gümrük Vergisi (İGV): Özellikle kablolar, motorlar ve küçük ev aletlerinde %15 ile %40 arasında yüksek oranlı İGV uygulanmaktadır.
ÖTV: 85. fasıldaki bazı lüks veya tüketim odaklı ürünlerde (Örn: Bazı piller veya mutfak cihazları) %6,7 oranında Özel Tüketim Vergisi uygulanır.
Gözetim Kıymeti: Özellikle kablolarda ve pillerde "kg" veya "metre" başına minimum birim fiyat uygulaması mevcuttur. Faturanız bu fiyatın altındaysa, vergiler referans fiyat üzerinden ödenir.
3. Ürün Güvenliği: TSE Denetimi ve TAREKS Süreci
Elektrikli ürün ithalatının en kritik eşiği TSE (Türk Standartları Enstitüsü) denetimidir. Ürünler, can ve mal güvenliği açısından ilgili direktiflere göre incelenir:
LVD (Alçak Gerilim Yönetmeliği): 50-1000 Volt AC arası çalışan cihazların elektriksel güvenliği.
EMC (Elektromanyetik Uyumluluk): Cihazın çevresindeki diğer elektronik cihazları bozmaması.
Kablo Standartları: Özellikle TS EN 50575 standardı (Yapı malzemeleri yönetmeliği kapsamında kabloların yangına tepki performansları) ithalat aşamasında test edilebilir.
TAREKS Başvurusu: Ürünler gümrüğe gelmeden önce TAREKS üzerinden başvurulur. Sistem "Denetim" kararı verirse, TSE uzmanları numune alarak test yapar. Bu süreç genellikle 7-15 iş günü sürer.
4. Elektrikli Makine ve Kablo İthalatı A'dan Z'ye İthalat Yolu Haritası
Teknik Dosya Hazırlığı: Üreticiden CE deklarasyonu, test raporları ve teknik çizimler önceden alınmalıdır.
GTİP ve Rejim Tespiti: Ürünün İGV veya ÖTV kapsamında olup olmadığı netleştirilmelidir.
Kayıt Belgesi: Bazı kablo türlerinde ve elektrik motorlarında ithalat öncesi kayıt belgesi zorunluluğu vardır.
TAREKS ve TSE Onayı: Gümrük beyannamesi öncesi teknik uygunluk referans numarası alınmalıdır.
Vergi Tahakkuku ve Çekim: GV, İGV ve varsa ÖTV ödenerek eşya teslim alınır.
Lires Uzman Görüşü
Elektrik sektöründe en sık karşılaşılan sorun, kabloların "yangın sınıflandırması" belgelerindeki eksiklikler nedeniyle TSE denetiminden geçememesidir. Ayrıca, elektrik motorlarında verimlilik sınıflarının (IE2, IE3, IE4) yanlış beyan edilmesi, çevre mevzuatı gereği ürünün gümrükten reddedilmesine yol açabilir. İthalat öncesi teknik raporların gümrük mevzuatıyla eşleştirilmesi hayati önem taşır.
Yorumlar